De Lutherse Gemeente Woerden is de oudste Lutherse gemeente van Nederland.

Vanaf  1520 was Jan de Bakker hulppriester van de parochie in Woerden. Hij had contacten met lutheranen in Duitsland. Zijn prediking bracht hem in conflict met de kerkelijke en wereldlijke overheid. Hij werd in 1525 in Den Haag als ketter verbrand. Het zegel van de Lutherse gemeente draagt de afbeelding daarvan.

In 1564 was Cornelis van der Laer hulpprediker op het kasteel van Woerden. Hij was sterk beïnvloed door het in de Duitse landen inmiddels gevestigde lutheranisme. Van der Laer werd de eerste Lutherse predikant van Woerden. De diensten werden vanaf toen gehouden in de stadskerk: de Petruskerk.

Als enige stad in de Nederlanden kreeg Woerden een Luthers stadsbestuur. In 1572 koos de stad de zijde van de prins van Oranje, op voorwaarde dat de stad Luthers mocht blijven. Toen echter in 1579 de Hollandse Synode besloot, dat de reformatie slechts op één wijze (namelijk de calvinistische) gestalte kon krijgen, verdwenen de Lutherse bestuurders. Vanaf 1591 was de Lutherse godsdienst officieel verboden, maar werd wel getolereerd. Evenals anderen (doopsgezind, remonstrant, rooms-katholiek) bouwde de Lutherse gemeente (in 1646) een kerk achter de huizen. Vanaf de straat was deze schuilkerk niet te zien, al wist iedereen er ongetwijfeld van.

De Lutherse gemeente heeft de eeuwen door een bescheiden plaats ingenomen in Woerden. Zij is altijd een open gemeenschap geweest waarin mensen zich steeds weer thuis konden voelen. Ook in de toekomst wil de gemeente, in goede samenwerking met andere kerken in Woerden, vanuit die Lutherse traditie een bijdrage leveren aan het leven van alle mensen in de stad.  Daarbij neemt de viering van de zondagse dienst een belangrijke plaats in. Beter nog dan te lezen over de gemeente kan men echter zelf meedoen, omdat de eigen ervaring meer zegt dan een heel verhaal.